Bezpieczne wsiadanie i zsiadanie
„Wsiadać delikatnie to już szanować swojego konia.”
Zanim wsiądziesz
Wsiadanie i zsiadanie wydaje się proste, ale to dwa momenty, w których jeździec, koń i sprzęt łatwo tracą równowagę. Na poziomie Galop 1 jeździec uczy się tych czynności z pomocą lub pod okiem instruktora. Nie stara się robić tego szybko ani wszystkiego sam. Jego celem jest przygotować każdy etap, uważać na konia i usiąść, nie ciągnąc za siodło i nie opadając ciężko na jego grzbiet.
Cele lekcji
Na koniec lekcji jeździec powinien umieć:
- poczekać na zgodę instruktora
- sprawdzić, czy koń i sprzęt są gotowe
- użyć rampy do wsiadania, gdy jest taka możliwość
- trzymać wodze, nie ciągnąc za pysk
- wsiadać, nie przechylając siodła
- siadać delikatnie
- zsiadać, nie zawisając na strzemieniu
- zachować kontrolę nad koniem po zsiadnięciu
Zanim wsiądziesz
Jeździec nigdy nie wsiada bez zgody instruktora. Sprawdza razem z nim:
- czy koń jest spokojny
- czy ogłowie jest dobrze założone
- czy wodze nie są skręcone
- czy siodło leży prosto
- czy czaprak jest uniesiony nad kłębem i bez fałd
- czy popręg jest odpowiednio dopięty
- że strzemiona mają odpowiednią długość albo da się je wyregulować
- że miejsce jest wolne i bezpieczne
Kask musi być dobrze założony i zapięty. Ubranie nie może się o nic zahaczyć o sprzęt.
👁️ Na co zwrócić uwagę
Siodło, które się przekręca, gdy jeździec zaczyna wsiadać, może być za słabo dopięte popręgiem albo źle ułożone. Trzeba od razu zdjąć nogę ze strzemienia i poprosić o sprawdzenie.
Wybór bezpiecznego miejsca
Koń stoi w spokojnym, wolnym miejscu, zgodnie ze wskazówkami instruktora. Nie wolno go ustawiać:
- w wąskim przejściu
- zbyt blisko drzwi
- przy niebezpiecznej przeszkodzie
- pośrodku krążących koni
- na śliskim albo bardzo nierównym podłożu
Dorosły może przytrzymać konia, gdy początkujący jeździec wsiada.
Podest do wsiadania
Podest do wsiadania
Gdy stajnia korzysta z podestu do wsiadania, jeździec ustawia konia równolegle do niego i wystarczająco blisko. Podest ułatwia wsiadanie i ogranicza szarpanie siodła oraz grzbietu konia. Jeździec nie wchodzi na podest, dopóki koń nie jest dobrze ustawiony i spokojny. Nigdy nie skacze z podestu prosto na siodło.
Z której strony wsiadać
Tradycyjnie jeździec wsiada z lewej strony. Staje blisko łopatki konia, nie za daleko od niego. Im dalej stoi, tym bardziej ryzykuje, że pociągnie siodło w swoją stronę. Obserwuje ruchy konia i unika stawania przed jego przednimi nogami.
Przygotowanie wodzy
Przed wsiadaniem jeździec bierze wodze do lewej ręki, tak jak pokazał instruktor. Wodze muszą być:
- dość krótkie, żeby zachować kontrolę
- dość luźne, żeby nie ciągnąć konia za pysk
- nieskręcone
- trzymane razem z kępką grzywy, jeśli instruktor o to poprosi
Jeździec nie chwyta się pyska konia, żeby się podciągnąć.
💎 Do wyczucia
Wodze pozwalają utrzymać kontakt z koniem, ale nigdy nie służą jako uchwyt do wsiadania.
Włożenie stopy w strzemię
Jeździec obraca strzemię ku sobie i wkłada w nie przód lewej stopy. Stopa nie może wejść aż do pięty. Musi dać się łatwo wyjąć. Jeździec sprawdza, czy puślisko nie jest skręcone. Przysuwa miednicę do siodła, żeby nie ciągnąć go mocno.
Przesuń w górę
Przesuń w górę
Z pomocą instruktora jeździec spokojnie wykonuje kolejne kroki:
- Sprawdza, czy koń stoi nieruchomo.
- Trzyma wodze prawidłowo.
- Wkłada lewą stopę w strzemię.
- Znajduje stabilne oparcie, nie szarpiąc siodła.
- Odpycha się nogą i podnosi się.
- Przenosi prawą nogę nad zadem, nie dotykając konia.
- Siada delikatnie pośrodku siodła.
- Wkłada prawą stopę w strzemię.
- Przyjmuje równowagę i czeka na polecenia.
Dokładny sposób trzymania rąk może się różnić w zależności od sprzętu, podestu i zwyczajów stajni. Jeździec zawsze stosuje się do wyjaśnień swojego instruktora.
⚠️ Nie dotykać zadu
Przenosząc prawą nogę, jeździec unosi ją na tyle wysoko, żeby nie uderzyć konia w zad. Przypadkowe kopnięcie butem może przestraszyć konia i sprawić, że gwałtownie ruszy do przodu. Najlepszy jest ruch powolny, szeroki i kontrolowany.
Siadanie delikatnie
Jeździec nie opada ciężko w siodło. Kontroluje opuszczanie ciała i stopniowo przenosi ciężar. Ciężkie lądowanie może:
- obciążać grzbiet konia
- przekręcić siodło
- przestraszyć konia
- wytrącić jeźdźca z równowagi
Dobry ruch jest cichy, płynny i delikatny.
Gdy już siedzisz w siodle
Jeździec stoi spokojnie, dopóki instruktor nie poprosi go o ruszenie. Sprawdza:
- czy siedzi pośrodku siodła
- czy obie stopy są dobrze umieszczone w strzemionach
- czy puślisko nie jest skręcone
- czy wodze są uporządkowane
- czy koń jest spokojny
Następnie instruktor sprawdza popręg i długość strzemion. Jeździec nie rusza, dopóki trwa regulacja.
Gdy coś pójdzie nie tak
Jeśli koń ruszy podczas wsiadania z podestu
Jeździec nie próbuje za wszelką cenę wskoczyć w siodło. Stawia stopę z powrotem na ziemi albo na podeście, zachowuje spokój i prosi o ponowne ustawienie konia. Zaczyna od nowa dopiero wtedy, gdy koń znów stoi nieruchomo i instruktor na to pozwoli.
Jeśli stopa się ześlizgnie
Jeśli stopa wyśliźnie się ze strzemienia albo oparcie stanie się niestabilne, jeździec natychmiast schodzi na ziemię. Nie chwyta się siodła, ogłowia ani konia, żeby spróbować jednak wsiąść. Ustawia się na nowo i zaczyna jeszcze raz z pomocą.
Jeśli siodło się przekręca
Jeździec przerywa ruch i wraca na ziemię. Nie wsiada na siodło, które się przesuwa. Instruktor sprawdza czaprak, ułożenie siodła i popręg przed kolejną próbą.
Przesuń w dół
Przed zsiadaniem
Jeździec zsiada tylko w miejscu wskazanym przez instruktora. Koń musi być:
- zatrzymany
- spokojny
- ustawiony na stabilnym podłożu
- dość daleko od innych koni
- ustawiony tak, żeby zostawić jeźdźcowi wolne miejsce
Jeździec czeka na polecenie, zanim wyjmie stopy ze strzemion.
Przesuń w dół
Z pomocą instruktora albo pod jego okiem jeździec wykonuje kolejne kroki:
- Zatrzymuje konia i sprawdza, czy stoi nieruchomo.
- Trzyma wodze, nie ciągnąc.
- Wyjmuje obie stopy ze strzemion.
- Pochyla się lekko do przodu.
- Przenosi prawą nogę nad zadem, nie dotykając go.
- Przysuwa nogi do siebie po lewej stronie.
- Zsuwa się delikatnie wzdłuż siodła.
- Ląduje na ziemi na miękkich kolanach.
- Od razu zachowuje kontrolę nad wodzami.
W zależności od sytuacji i wskazówek instruktora sposób zsiadania można dostosować. Najważniejsze, żeby nie zostać zaczepionym stopą w chwili lądowania.
🦶 Dlaczego wyjmujemy obie stopy ze strzemion?
Stopa zapomniana w strzemieniu może się zaklinować podczas zsiadania. Jeździec mógłby wtedy stracić równowagę, upaść albo przestraszyć konia. Dlatego przed przeniesieniem nogi sprawdza, czy obie stopy są wolne.
Lądowanie na ziemi
Jeździec nie skacze daleko od konia. Zsuwa się blisko siodła i amortyzuje lądowanie miękkimi nogami. Stoi lekko z boku, żeby uniknąć przednich nóg konia. Gdy już jest na ziemi, spokojnie się prostuje, nie puszczając wodzy.
Po zsiadnięciu
Jeździec:
- trzyma konia blisko siebie
- podwija strzemiona
- sprawdza, czy wodze nie wloką się po ziemi
- poluzowuje popręg tylko wtedy, gdy poprosi o to instruktor
- prowadzi konia do wskazanego miejsca
Nigdy nie puszcza konia, żeby odłożyć sprzęt.
💎 Do wyczucia
Jazda nie kończy się w chwili, gdy stopy dotkną ziemi. Jeździec odpowiada za konia, dopóki ktoś inny go prawidłowo nie przejmie.
Na koniec
💡 Wiedziałaś?
Podest nie pomaga tylko jeźdźcowi. Zmniejsza też wysiłek potrzebny do wsiadania i sprawia, że siodło nie jest długo ciągnięte na jedną stronę.
🎯 Wskazówka trenera
Zawsze dziel ruch na małe kroki. Przed wsiadaniem pomyśl: „Koń stoi, popręg sprawdzony, wodze uporządkowane, stopa dobrze ułożona.” Przed zsiadaniem pomyśl: „Koń zatrzymany, obie stopy wolne, noga nad zadem, zsuwam się delikatnie, trzymam wodze.”
Błędy, których należy unikać
- Wsiadanie bez pozwolenia.
- Zapomnienie o sprawdzeniu popręgu.
- Wsiadanie w zagraconym przejściu.
- Trzymanie zbyt długich wodzy i utrata kontroli.
- Mocne ciągnięcie za pysk, żeby się podciągnąć.
- Stawanie zbyt daleko od siodła.
- Wsuwanie całej stopy w strzemię.
- Ciągnięcie siodła ku sobie.
- Dotykanie zadu nogą.
- Ciężkie opadanie w siodło.
- Dalsze wsiadanie, gdy koń idzie do przodu.
- Zsiadanie, zanim koń się zatrzyma.
- Zostawienie stopy w strzemieniu przy lądowaniu.
- Skakanie daleko od konia.
- Puszczanie wodzy po zsiadnięciu.
Wyzwanie dla jeźdźca
Razem z instruktorem powiedz na głos każde sprawdzenie przed wsiadaniem:
- Mój kask jest zapięty.
- Mój koń jest spokojny.
- Moje siodło leży prosto.
- Mój popręg jest sprawdzony.
- Moje wodze są uporządkowane.
- Moje strzemię jest gotowe.
- Mogę spokojnie wsiadać.
Przed zsiadaniem powiedz:
- Mój koń stoi.
- Miejsce jest wolne.
- Obie moje stopy są poza strzemionami.
- Przenoszę nogę, nie dotykając zadu.
- Zsuwam się delikatnie.
- Trzymam wodze.
Zapytaj Hey Baby
- Dlaczego trzeba sprawdzić popręg przed wsiadaniem?
- Do czego służy podest do wsiadania?
- Jak trzymać wodze podczas wsiadania z podestu?
- Dlaczego nie wolno ciągnąć konia za pysk?
- Co zrobić, jeśli mój koń ruszy do przodu?
- Jak uniknąć dotknięcia zadu?
- Dlaczego trzeba wyjąć obie stopy ze strzemion przed zsiadaniem?
- Co powinnam zrobić od razu po zejściu na ziemię?
- Pomożesz mi ułożyć w kolejności kroki wsiadania?
- Pomożesz mi ułożyć w kolejności kroki zsiadania?
Podsumowanie w 10 sekund
- Czekam na pozwolenie instruktora.
- Sprawdzam kask, siodło i popręg.
- Koń musi być spokojny i nieruchomy.
- Korzystam z podestu, gdy jest dostępny.
- Trzymam wodze, nie ciągnąc konia za pysk.
- Stoję blisko siodła, żeby go nie ciągnąć.
- Przenoszę nogę, nie dotykając zadu.
- Siadam delikatnie.
- Żeby zsiąść, wyjmuję obie stopy ze strzemion.
- Gdy tylko znajdę się na ziemi, od razu zachowuję kontrolę nad koniem.
„Wsiadać i zsiadać z delikatnością to chronić własną równowagę i komfort swojego konia.”
Poćwicz
Co trzeba zrobić przed wsiadaniem?
- Zacząć, gdy tylko koń zostanie osiodłany.
- Poczekać na pozwolenie i sprawdzić sprzęt.
- Opuścić oba strzemiona i ruszyć.
- Mocno ciągnąć za wodze.
Pokaż odpowiedź
Poczekać na pozwolenie i sprawdzić sprzęt.
Jeździec sprawdza razem z instruktorem, czy koń, siodło, popręg i miejsce są bezpieczne.
Dlaczego używa się podestu do wsiadania?
- Żeby zmusić konia do ruszenia.
- Żeby łatwiej wsiąść i ograniczyć szarpanie siodła.
- Żeby skrócić wodze.
- Żeby nie musieć zakładać kasku.
Pokaż odpowiedź
Żeby łatwiej wsiąść i ograniczyć szarpanie siodła.
Podest ułatwia wsiadanie i sprawia, że siodło nie jest długo ciągnięte na jedną stronę.
Jakie powinny być wodze podczas wsiadania z podestu?
- Luźno puszczone na szyi.
- Bardzo napięte, żeby ciągnąć konia.
- Dopasowane tak, żeby zachować kontrolę, nie ciągnąc za pysk.
- Położone na ziemi.
Pokaż odpowiedź
Dopasowane tak, żeby zachować kontrolę, nie ciągnąc za pysk.
Utrzymują kontakt z koniem, ale nie służą do podciągania się.
Gdzie umieszcza się stopę w strzemieniu?
- Aż do pięty.
- Przodem stopy, żeby łatwo można ją było wyjąć.
- Tylko czubkami palców.
- Pod puśliskiem.
Pokaż odpowiedź
Przodem stopy, żeby łatwo można ją było wyjąć.
Zbyt głęboko wsunięta stopa może się zaklinować.
Co zrobić, jeśli koń ruszy do przodu, gdy jeździec wsiada?
- Szybko wskoczyć w siodło.
- Bardzo mocno ciągnąć za wodze.
- Postawić stopę z powrotem na ziemi i ustawić konia na nowo z pomocą instruktora.
- Zawisnąć na siodle.
Pokaż odpowiedź
Postawić stopę z powrotem na ziemi i ustawić konia na nowo z pomocą instruktora.
Jeździec zaczyna od nowa dopiero wtedy, gdy koń stoi nieruchomo, a sytuacja jest bezpieczna.
Jak należy siadać w siodle?
- Opadając w nie.
- Delikatnie kontrolując opuszczanie ciała.
- Wskakując na siedzisko.
- Ciągnąc za pysk.
Pokaż odpowiedź
Delikatnie kontrolując opuszczanie ciała.
Delikatne siadanie chroni grzbiet konia i równowagę jeźdźca.
Co należy zrobić przed zsiadaniem?
- Pozwolić koniowi dalej iść.
- Zdjąć kask.
- Zatrzymać konia w bezpiecznym miejscu.
- Puścić wodze.
Pokaż odpowiedź
Zatrzymać konia w bezpiecznym miejscu.
Koń musi stać nieruchomo, a przestrzeń wokół jeźdźca musi być wolna.
Co jeździec robi ze stopami, zanim przeniesie prawą nogę?
- Zostawia lewą stopę w strzemieniu.
- Wyjmuje obie stopy ze strzemion.
- Wsuwa stopy głębiej.
- Krzyżuje puślisko.
Pokaż odpowiedź
Wyjmuje obie stopy ze strzemion.
Obie stopy wolne zmniejszają ryzyko zaczepienia podczas zsiadania.
Jak jeździec ląduje na ziemi?
- Skacząc daleko od konia.
- Zsuwając się delikatnie na miękkich kolanach.
- Przewracając się na bok.
- Puszczając wodze.
Pokaż odpowiedź
Zsuwając się delikatnie na miękkich kolanach.
Zostaje blisko konia, amortyzuje lądowanie i zachowuje równowagę.
Co należy zrobić od razu po zsiadnięciu?
- Pójść odłożyć kask.
- Puścić konia.
- Trzymać wodze i uważać na konia.
- Przejść za jego tylnymi nogami.
Pokaż odpowiedź
Trzymać wodze i uważać na konia.
Jeździec odpowiada za konia, dopóki ktoś inny go prawidłowo nie przejmie.
Znajdziesz ten rozdział w aplikacji Hype: z obrazkami, quizem z oceną i śledzeniem twoich postępów.
Otwórz Hype