Veilig opstijgen en afstijgen

Galop 1 · praktijk · 10 min

‘Zacht opstijgen is al respect tonen voor je paard.’

Voordat je opstijgt

Opstijgen en afstijgen lijkt simpel, maar het zijn twee momenten waarop de ruiter, het paard en het materiaal makkelijk hun evenwicht kunnen verliezen. Bij Galop 1 leert de ruiter deze handelingen met hulp van of onder toezicht van de instructeur. Hij probeert niet snel te gaan of alles alleen te doen. Zijn doel is om elke stap voor te bereiden, op het paard te letten en te gaan zitten zonder aan het zadel te trekken of zwaar op zijn rug neer te komen.

De rijhelm moet goed zitten en vastgemaakt zijn. Kleding mag niet achter het materiaal kunnen blijven haken.

Een zadel dat draait terwijl de ruiter begint op te stijgen, is misschien te los aangegord of zit niet goed. Je moet meteen je voet weer naar beneden doen en het laten controleren.

Een volwassene kan het paard vasthouden terwijl de beginnende ruiter opstijgt.

Het opstapblok

Als de stal een opstapblok gebruikt, zet de ruiter het paard er parallel en dicht genoeg naast. Met het opstapblok stijg je makkelijker op en trek je minder aan het zadel en aan de rug van het paard. De ruiter klimt pas op het opstapblok als het paard goed staat en stilstaat. Hij springt nooit vanaf het opstapblok rechtstreeks in het zadel.

Traditioneel stijgt de ruiter links op. Hij staat dicht bij de schouder van het paard, niet te ver weg. Hoe verder hij weg staat, hoe meer kans dat hij het zadel naar zich toe trekt. Hij let op de bewegingen van het paard en gaat niet voor de voorbenen staan.

De ruiter hangt niet aan de mond van het paard om zich omhoog te trekken.

Met de teugels blijf je in contact met het paard, maar je gebruikt ze nooit als handvat om op te stijgen.

De ruiter draait de stijgbeugel naar zich toe en zet de voorkant van de linkervoet erin. De voet mag niet tot aan de hiel in de stijgbeugel zitten. Hij moet er makkelijk weer uit kunnen. De ruiter controleert dat de stijgbeugelriem niet gedraaid zit. Hij houdt zijn bekken dicht bij het zadel, zodat hij er niet hard aan trekt.

Omhoog

De precieze handgreep kan verschillen per materiaal, opstapblok en gewoonten van de stal. De ruiter volgt altijd de uitleg van zijn instructeur.

Als de ruiter het rechterbeen overzwaait, tilt hij het hoog genoeg op om het kruis niet te raken. Een ongewilde schop met de laars kan het paard doen schrikken en plotseling vooruit laten springen. Beweeg liever langzaam, ruim en beheerst.

De juiste beweging is stil, vloeiend en zacht.

Daarna controleert de instructeur de singel en de lengte van de stijgbeugels. De ruiter begint niet te stappen zolang er nog iets versteld wordt.

Als er iets niet goed gaat

De ruiter probeert niet koste wat kost in het zadel te springen. Hij zet zijn voet terug op de grond of op het opstapblok, blijft kalm en vraagt om het paard opnieuw neer te zetten. Hij begint pas opnieuw als het paard weer stilstaat en de instructeur het goedvindt.

Als de voet uit de stijgbeugel schiet of het steunpunt onstabiel wordt, komt de ruiter meteen weer naar beneden. Hij blijft niet aan het zadel, de trens of het paard hangen om toch door te gaan. Hij zet zich opnieuw klaar en begint opnieuw, met hulp.

De ruiter stopt zijn beweging en komt terug op de grond. Hij stijgt niet op een zadel dat wegglijdt. De instructeur controleert het zadeldek, de plaats van het zadel en de singel voor een nieuwe poging.

Omlaag

De ruiter wacht op de aanwijzing voordat hij zijn voeten uit de stijgbeugels haalt.

Afhankelijk van de situatie en de aanwijzingen van de instructeur kan de methode aangepast worden. Het belangrijkste is dat je niet met een voet blijft haken als je de grond raakt.

Een vergeten voet kan tijdens het afstijgen in een stijgbeugel klem komen te zitten. De ruiter zou dan zijn evenwicht kunnen verliezen, vallen of het paard laten schrikken. Voordat hij zijn been overzwaait, controleert hij dus dat beide voeten vrij zijn.

De ruiter springt niet ver van het paard af. Hij laat zich dicht bij het zadel glijden en vangt de landing op met soepele benen. Hij blijft iets opzij staan om de voorbenen te vermijden. Onderaan richt hij zich rustig op zonder de teugels los te laten.

Hij laat het paard nooit los om zijn spullen op te ruimen.

De les is niet afgelopen zodra je voeten de grond raken. De ruiter blijft verantwoordelijk voor het paard totdat er goed voor gezorgd wordt.

Tot slot

Het opstapblok helpt niet alleen de ruiter. Het vermindert ook de inspanning om op te stijgen en voorkomt dat het zadel lang aan één kant getrokken wordt.

Verdeel de beweging altijd in kleine stappen. Denk voor het opstijgen: ‘Paard staat stil, singel gecontroleerd, teugels geordend, voet goed geplaatst.’ Denk voor het afstijgen: ‘Paard staat stil, twee voeten vrij, been eroverheen, zachtjes glijden, teugels vasthouden.’

Zeg voor het afstijgen:

‘Zacht opstijgen en afstijgen is zorgen voor je eigen evenwicht en voor het comfort van je paard.’

Oefen zelf

  1. Wat moet je doen voordat je opstapt?

    • Beginnen zodra het paard gezadeld is.
    • Wachten op toestemming en het materiaal controleren.
    • Beide stijgbeugels laten zakken en vertrekken.
    • Hard aan de teugels trekken.
    Toon het antwoord

    Wachten op toestemming en het materiaal controleren.

    De ruiter controleert samen met de instructeur dat het paard, het zadel, de singel en de plek veilig zijn.

  2. Waarom gebruik je een opstapblok?

    • Om het paard vooruit te laten gaan.
    • Om makkelijker op te stijgen en minder aan het zadel te trekken.
    • Om de teugels korter te maken.
    • Om geen rijhelm te hoeven dragen.
    Toon het antwoord

    Om makkelijker op te stijgen en minder aan het zadel te trekken.

    Het opstapblok maakt de beweging makkelijker en voorkomt dat het zadel lang aan één kant getrokken wordt.

  3. Hoe moeten de teugels zijn tijdens het opstijgen?

    • Losgelaten op de hals.
    • Heel strak om het paard te trekken.
    • Zo ingesteld dat je controle houdt zonder aan de mond te trekken.
    • Op de grond gelegd.
    Toon het antwoord

    Zo ingesteld dat je controle houdt zonder aan de mond te trekken.

    Ze houden het contact met het paard in stand, maar dienen niet om jezelf omhoog te hijsen.

  4. Waar zet je de voet in de stijgbeugel?

    • Tot aan de hiel.
    • Met de voorkant van de voet, zodat hij er makkelijk weer uit kan.
    • Alleen met de punt van de tenen.
    • Onder de stijgbeugelriem.
    Toon het antwoord

    Met de voorkant van de voet, zodat hij er makkelijk weer uit kan.

    Een voet die te diep in de stijgbeugel zit, kan klem komen te zitten.

  5. Wat moet je doen als het paard vooruitloopt terwijl de ruiter opstijgt?

    • Snel in het zadel springen.
    • Heel hard aan de teugels trekken.
    • De voet terugzetten en het paard met hulp van de instructeur opnieuw neerzetten.
    • Aan het zadel blijven hangen.
    Toon het antwoord

    De voet terugzetten en het paard met hulp van de instructeur opnieuw neerzetten.

    De ruiter begint pas opnieuw als het paard stilstaat en de situatie veilig is.

  6. Hoe ga je in het zadel zitten?

    • Door je te laten vallen.
    • Door de beweging van je lichaam naar beneden zachtjes te beheersen.
    • Door op het zitvlak te springen.
    • Door aan de mond te trekken.
    Toon het antwoord

    Door de beweging van je lichaam naar beneden zachtjes te beheersen.

    Zacht gaan zitten beschermt de rug van het paard en het evenwicht van de ruiter.

  7. Wat moet je doen voordat je afstijgt?

    • Het paard laten stappen.
    • De rijhelm afdoen.
    • Het paard stilzetten op een veilige plek.
    • De teugels loslaten.
    Toon het antwoord

    Het paard stilzetten op een veilige plek.

    Het paard moet stilstaan en de ruimte rond de ruiter moet vrij zijn.

  8. Wat doet de ruiter met zijn voeten voordat hij het rechterbeen overzwaait?

    • Hij houdt de linkervoet in de stijgbeugel.
    • Hij haalt beide voeten uit de stijgbeugels.
    • Hij duwt zijn voeten er nog dieper in.
    • Hij kruist de stijgbeugelriemen.
    Toon het antwoord

    Hij haalt beide voeten uit de stijgbeugels.

    Met twee vrije voeten is het risico kleiner dat je tijdens het afstijgen blijft haken.

  9. Hoe komt de ruiter op de grond?

    • Door ver van het paard af te springen.
    • Door zachtjes te glijden met soepele knieën.
    • Door opzij te vallen.
    • Door de teugels los te laten.
    Toon het antwoord

    Door zachtjes te glijden met soepele knieën.

    Hij blijft dicht bij het paard, vangt zijn landing op en houdt zijn evenwicht.

  10. Wat moet je meteen doen nadat je bent afgestegen?

    • Je rijhelm gaan opbergen.
    • Het paard loslaten.
    • De teugels vasthouden en op het paard letten.
    • Achter de achterbenen langs lopen.
    Toon het antwoord

    De teugels vasthouden en op het paard letten.

    De ruiter blijft verantwoordelijk voor het paard totdat er goed voor gezorgd wordt.

Vind dit hoofdstuk in de Hype-app, met afbeeldingen, een quiz met score en je voortgang.

Open Hype
Hype — chargement…